Nhưng phía sau những thao tác tưởng như rất quen thuộc ấy là một sự thay đổi không nhỏ đối với người trực tiếp làm việc tại cửa hàng.
Sau 16 năm công tác, anh Vũ Văn Hưng, công nhân bán lẻ xăng dầu, Ca trưởng Cửa hàng 84, Công ty TNHH MTV Petrolimex Hà Nội, đã đi qua khá nhiều thay đổi như vậy. Từ chỗ chủ yếu bán hàng, thu tiền, ghi chép và đối chiếu sổ sách, anh cùng đồng nghiệp từng bước làm quen với thanh toán không dùng tiền mặt, hóa đơn điện tử, dữ liệu bán hàng và nhiều nền tảng, thiết bị số mới.
Với anh Hưng, chuyển đổi số không phải điều gì quá xa xôi. Nó hiện diện ngay trong từng giao dịch, từng thao tác phục vụ khách hàng mỗi ngày.
Công nghệ bắt đầu từ những việc rất gần
Chia sẻ tại tọa đàm “Người lao động và đổi mới sáng tạo”, anh Hưng cho biết công việc tại cửa hàng hiện nay đã khác khá nhiều so với vài năm trước. Công nghệ được đưa vào từ khâu thanh toán, xuất hóa đơn đến quản lý dữ liệu bán hàng.
Điều anh cảm nhận rõ nhất là công việc minh bạch hơn, khách hàng có thêm nhiều lựa chọn thanh toán, hóa đơn được xuất nhanh hơn, còn người lao động giảm được không ít thao tác thủ công.
“Tôi nghĩ chuyển đổi số thì không làm thay đổi bản chất công việc phục vụ khách hàng, mà giúp chúng tôi làm việc chuyên nghiệp hơn” - anh Hưng chia sẻ.
Một thay đổi khá cụ thể là việc lấy hóa đơn. Trước đây, khách hàng thường phải vào quầy để viết hóa đơn. Khi Petrolimex đưa vào sử dụng POS DX8000 và thiết bị bán hàng mới, khách hàng có thể nhập mã số doanh nghiệp ngay tại POS và nhận hóa đơn qua thư điện tử.
Một thao tác được rút ngắn, nhưng phía sau đó là cả một quy trình được thay đổi. Theo anh Hưng, việc này giúp cải thiện tốc độ bán hàng, gia tăng sản lượng và làm cho quy trình phục vụ khách hàng chuyên nghiệp hơn.
Công nghệ vì thế không nằm ở đâu xa. Nó bắt đầu từ chính những việc rất nhỏ trong một ngày làm việc của người công nhân.
Là nhân tố nòng cốt trong triển khai chuyển đổi số tại Cửa hàng 84, anh Hưng trực tiếp tham gia thí điểm nhiều chương trình của Tập đoàn như thanh toán không dùng tiền mặt, PLX ID, hóa đơn điện tử, bán hàng toàn quốc, đơn hàng qua ứng dụng và thiết bị thanh toán thế hệ mới.
Trong quá trình thực hiện, anh không chỉ sử dụng công nghệ mà còn trực tiếp phát hiện những điểm chưa phù hợp, đề xuất hoàn thiện quy trình, xử lý các vướng mắc nghiệp vụ. Anh đồng thời hướng dẫn, hỗ trợ đồng nghiệp và khách hàng làm quen với các nền tảng số.
Từ thực tế ở cửa hàng, những đề xuất của người trực tiếp làm việc trở thành một phần quan trọng giúp các giải pháp số được hoàn thiện trước khi nhân rộng trên toàn hệ thống.
Đằng sau một thao tác nhanh hơn là cả quá trình học cách thích nghi
Để có được sự thuận thục như hôm nay, người lao động cũng phải đi qua một quá trình học hỏi và thích nghi.
Anh Hưng nhớ lại, những ngày đầu tiếp cận công nghệ mới, cảm giác có cả áp lực và hào hứng. Người công nhân phải làm quen với quy trình mới, theo dõi dữ liệu từ cột bơm, xử lý nhiều phương thức thanh toán, kiểm tra hóa đơn điện tử. Chỉ một thao tác sai hoặc chậm cũng có thể ảnh hưởng đến cả giao dịch.
Nhưng khi đã quen với quy trình, những thay đổi ấy lại cho thấy giá trị rất rõ. Dữ liệu được liên thông giúp giảm các bước thủ công, hạn chế nhầm lẫn khi đối soát. Thanh toán thuận tiện hơn, công việc minh bạch hơn và nhiều thao tác được đơn giản hóa.
Tất nhiên, công nghệ không làm mất đi áp lực công việc. Áp lực chỉ chuyển sang những yêu cầu khác: nhanh hơn, chính xác hơn và phải có khả năng xử lý khi hệ thống phát sinh vấn đề.
Đặc biệt vào những thời điểm đông khách, người công nhân vừa phải bảo đảm tốc độ phục vụ, vừa phải kiểm soát dữ liệu, thanh toán và hóa đơn chính xác.
Từ chính trải nghiệm của mình, anh Hưng cho rằng khó khăn lớn nhất khi người lao động tiếp cận công nghệ mới là thiếu kiến thức và kỹ năng sử dụng. Khi đã làm quen, công nghệ có thể giúp công việc nhẹ hơn, an toàn hơn và năng suất cao hơn.
Điều đó cũng cho thấy một yêu cầu rất thực tế của quá trình chuyển đổi số: không chỉ có công nghệ mới, mà phải có người lao động đủ năng lực để sử dụng và làm chủ công nghệ đó.
Để người lao động không đứng ngoài quá trình đổi mới sáng tạo
Khi Petrolimex tiếp tục đẩy mạnh chuyển đổi số, tự động hóa và ứng dụng công nghệ, điều anh Hưng mong muốn nhất là doanh nghiệp tiếp tục đồng hành với người lao động.
Đào tạo, theo anh, không chỉ dừng ở việc hướng dẫn sử dụng một thiết bị hay một phần mềm mới. Quan trọng hơn là giúp người lao động có thêm kiến thức, kỹ năng để thích nghi với cách làm việc mới, nhất là những người đã có nhiều năm công tác nhưng chưa quen với các nền tảng số.
“Chúng tôi không ngại thay đổi nhưng mong muốn trong quá trình chuyển đổi, người lao động vẫn có cơ hội nâng cao tay nghề, ổn định việc làm và thu nhập” - anh Hưng bày tỏ.
Có lẽ câu chuyện ở Cửa hàng 84 cũng là một lát cắt nhỏ cho thấy chuyển đổi số đang đi vào đời sống sản xuất, kinh doanh như thế nào. Từ một giao dịch bán xăng, một hóa đơn điện tử hay một phương thức thanh toán mới, công nghệ chỉ thực sự tạo ra giá trị khi được người lao động tiếp nhận, sử dụng và đóng góp để hoàn thiện.
Đó cũng chính là vai trò trực tiếp của người lao động trong thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị. Khi công nghệ không chỉ được đưa vào doanh nghiệp mà còn được chuyển hóa thành kiến thức, kỹ năng và năng lực của từng người lao động, đổi mới sáng tạo sẽ không còn là câu chuyện ở đâu xa, mà trở thành những thay đổi cụ thể trong từng công việc, từng giao dịch và từng ngày sản xuất, kinh doanh.
Những nỗ lực của anh Vũ Văn Hưng được ghi nhận bằng nhiều danh hiệu, hình thức khen thưởng, trong đó có danh hiệu Chiến sĩ thi đua cơ sở năm 2024, 2025; Bằng khen của Công đoàn Công Thương năm 2024 và danh hiệu Điển hình tiên tiến giai đoạn 2020-2025 của Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam.
